ANW Pages:Atmosfeer

De atmosfeer, komende van de Griekse woorden ἀτμός en σφαῖρα, is alle lucht op Aarde. Het is een onderdeel van de biosfeer. De atmosfeer is onderverdeeld in verschillende sferen: de troposfeer, stratosfeer, mesosfeer thermosfeer en de exosfeer.

Verschillende sferen van de atmosfeer

Troposfeer

De troposfeer is de dunste en laagste laag van de atmosfeer. Doordat de troposfeer het grootste aantal waterdamp en lucht van de gehele atmosfeer bevat, komen er vooral hier neerslag, bewolking en andere meteorologische verschijnselen voor. Hoe hoger je komt in de troposfeer, hoe kouder het wordt.

Stratosfeer

De stratosfeer is het deel van de atmosfeer boven de troposfeer. De stratosfeer is het gebied waar men de ozonlaag vindt. Ook vindt hier vliegverkeer plaats. Hoe hoger je komt in de stratosfeer, hoe warmer het wordt. Ondanks dat de stratosfeer zich hoger dan 10 km boven het aardoppervlak bevindt, is er leven mogelijk. Er zijn bacteriën aangetroffen en de mogelijkheid bestaat dat er een vogel tegen een vliegtuig vliegt. De stratosfeer maakt dus deel uit van de biosfeer/ecosfeer.

Mesosfeer

De mesosfeer is ligt boven de stratosfeer en is de middelste sfeer van de atmosfeer. Hier wordt de temperatuur lager, naarmate de hoogte stijgt. Hier verbranden de meeste meteoren. Een bijzonder verschijnsel uit deze sfeer zijn lichtende nachtwolken, deeltjes van stof die omgeven zijn met een dun laagje ijs. Het ijs reflecteert dan het zonlicht van de ondergaande zon, waardoor men de wolken van stof 's avonds kan zien.

Thermosfeer

De thermosfeer is de laatste laag van de atmosfeer van de Aarde, voordat deze overgaat in de Ruimte. Die overgang is niet duidelijk, maar men neemt als hoogte de zogenaamde Kármánlijn (vernoemd naar een Hongaarse wetenschapper) en bevindt zich op 100 km boven het aardoppervlak. De thermosfeer zelf is echter veel groter en loopt van 80 km tot 600 km boven het aardoppervlak. De temperatuur in de thermosfeer kan oplopen 2500 °C.

Midden in de thermosfeer, op zon 300-400 km hoogte, bevindt zich het International Space Station (ISS).

Exosfeer

De exosfeer is de buitenste laag van de atmosfeer. Daarna gaat zij geleidelijk over in de Ruimte, een overgang die overigens niet duidelijk is. Door die onduidelijkheid wordt de exosfeer niet altijd tot de atmosfeer gerekend.

Invloed van de mens op de atmosfeer

Sinds de Industriële Revolutie (1760-1840) heeft de atmosfeer door menselijk toedoen ingrijpende veranderingen ondergaan. De atmosfeer bevat nu 30% meer Koolstofdioxide dan tweehonderd jaar geleden (voor de Industriële revolutie). Dit broeikaseffect kan ervoor zorgen dat het warmer wordt op Aarde en dat kan de volgende gevolgen hebben:

1. De warmte kan de volksgezondheid bedreigen. Door de stijging van de temperatuur kunnen tropische ziektes (bijvoorbeeld malaria) voor gaan komen in een groter gebied.
2. Voedseltekorten. De warmte kan ijs, sneeuw en permafrost doen smelten in de koudere gebieden van de Aarde, waardoor dat gebied vrijkomt als landbouwgrond. Woestijnen zullen echter uit gaan breiden en oogsten kunnen mislukken op plaatsen waar voorheen landbouw bedreven kon worden.
3. Stijging van de zeespiegel. Door de temperatuurstijging smelten de poolkappen en gletsjers, kunnen er problemen ontstaan in kustgebieden. Door overstromingen en zout water kunnen er problemen ontstaan met onder andere drinkwater en flora.
4. Bedreiging van de natuur. Door de verandering in de natuur kan het zijn dat sommige gebieden zo ingrijpend veranderen dat diersoorten bedreigd raken of uitsterven.